Iraupena  6 ordu 42 minutu

Koordenatuak 3322

Noiz igoa 8 de enero de 2020

Noiz egina enero 2020

-
-
1.139 m
500 m
0
4,8
9,7
19,33 km

Ikusita 110 aldiz, jaitsita 2 aldiz

Nondik gertu: Ezkurra, Navarra (España)

Ibilbide zirkularra: Ezkurra-Orrotako gaiña-Telaitxoko kaskoa-Soingo Gaina-Arriurdiñeta-Olegiko Gaina-Munoaundi-Irakurri-Idoia-Ezkurra erreka zuloa-Ezkurra.

Irakurri mendigunea Ezkurra mendadetik ekialderuntz luzatzen da, Mendaur mendigunekin bat egin arte. Iparralderuntz adar txiki pare bat baditu. Ipar ixuriak Urola aldekoak dira eta hegoaldekoak Ezkurra errekarenak, biak basotxuak eta oso sakonak. Mendi hertzaren kaxko guztietan berriz leku ireki eta bista zabalekoak aurkituko ditugu. Mendeetan zehar erabilitako mendi larreak dira, bertako arbasoen eraikitako monolitoen ugaritasuna adierazten duen bezela. Mendi hertz honetatik ikus ditzazketen panoramikak zinez zabal eta zorragarriak dira, edozein mendizalea zirraratzen dituen horietakoak.

Ibilbide hontan mendi katagolotatu 8 gailur zapaltzen dira. Balizatutako bideak erabiltzen dira hein haundi batean, aski ezagunak gehienak. Harri eta zuhaitzetan gorriz margotutako markak ikusten dira, igoeran batez ere eta zuri-urdinez margotutako egur zutabe txikiak jetsieran goiko tabesian eta jetsieran. Buelta hau Ezkurra eta Eratsun herrien lur eremuetatik igarotzen da osorik. Olegiko mendi lepoan bi herrien arteko mugarriak aurkituko ditugu.

Tarte batzuetan bide horietatik atera eta mendi ta basoan zehar joan nintzen. Orrotako gainara joateko adibidez Ezkaingo lepoaren azpiko pagadia zeharkatu nuen; kilometro terdiko tartea da ,Iruñarri aldera doan goi tentsioko linea pasa ondoren 900-920 metroko kotak jarraitu nituen GPSarekin. Hasieran daude bakarrik gorabehera pare bat non aldapa haundia gehi pilatutako orbelaren ondorioz igarotze nahiko irristakorra izan nuen; ondoren azkoz erosoagoa.

Idoiatik hegoaldeko isurialdetik beherantz altuera bajuko otadiak zeharkatzen doa tracka, pista nagusien bira luzeak saiestuz; ganaduak egindako bidexkak jarraituz ez dago oztopo berezirik, hori bai galtza luzearekin hobe. Negu garaian moztuta egoten direla baliatuz garo soro batzuetatik pasatzen da ere bai.

Idoiatik jetsierako azkeneko tartea marka zuri-urdinak jarraitzen dira Ezkurra mendatearen errepideraino. Errepide gurutzatu eta segidan balizatutako bidearen jarraipena ikusten da. 1.2 km beherago Baserri batera iristen da, porlanezko bidea eta bidegurutzea. Marka zuri-urdinak ezkerretik Ezkurraraino iristen dira. Ibilbide hontan berriz aipatutako bidea utzi eta Ezkurra ibaiaren ibilgua ezagutzera eramango gaitu. Senda iztua da, nahiko garbia, leku laiotza, ezetasun haundikoa. Errekara iritsitakoan harriz harri gurutzatu beharra dago, senda beste aldetik bait dauka jarraipena. Oso leku berezia da, giro ospela baso itxi batetik. Goroldio eta liken espezie ezberdinak hazten dira hemen. Berde kolorea da nagusi, dena goroldioz estalita, zuhaitzetan, usteldutako enborretan, arri eta arkaitzetan... . Udaran ez bezela negu garaian zuhaitzak hostorik gabe daude eta argitasun pixka bat gehiago sartzen da adarreen artean. Pasarte oso politak errekaren soinuak entzuten ditugun bitartean. Gorabera txiki batzuk dauzka senda honek.

Bigarren zubia gurutzatuta erreka atean utzi eta Ezkurrara itzultzeko gorako bidea asten da bapatean. Hasiera batean ematen ez duen arren, nahiko eroso eta suabea da bide hau. Baserri batzuk pasa ondoren Santa Cruz baselizaren parean errepidera iristen da, Ezkurra herritik 300 metrora.

Benetan dira lasaiak eta erakargarriak Nafarroko mendi bailara hauek. Mendizaleentzat eta landa giroa gustoko dutenentzat paraje oso gomendagarriak. Baso eta belardiz inguratutako herrixkak, pagadi tinkoak, mendi kaxko garbiak panoramika ikusgarriekin, erreka zulo ilun eta bereziak....

PD: Nik egindako ibilbidean ez nituen zailtasun eta oztopo berezirik aurkitu. Hala ere gauz pare bat esan beharrean nago. Udaberrian eta udaran garo soroak moztu gabe aurkituko ditugu eta oteak ere hazita ibilbide hontako zenbait puntuetan. Garai horietan balizatutako bideetatik eta beste senda garbiagoetatik ibiltzeko alternatibak errazagoak badaude. Ibilbidean zehar ere zubirik gabeko erretxako batzuk gurutzatzen dira. Hazita etortzen badira kontu handiz pasatzeko guneak dira, Ezkurra errekarena batez ere.

Ehiz puesto asko daude mendigune honen zenbat puntuetan. Horrek esan nahi du pase garaian tiro hotsak eta "todoterrenoen" joan etorriak paraje hauetan izaten dan ohiko lasaitasunarik akaso ez degula aurkituko.
Zuhaitza

Harizti eta pagadiak

Ibaia

Aurreneko zubia

Ezkurra erreka
Bidegurutzea

Baserria

Zuhaitza

Bidea pagaditik

Bidegurutzea

Bidegurutze Ezkurra errepidera

Zubia

Bigarren zubia gurutzatu

Beste aldera pasa eta gorantz doan bidea jarraitu
Ibaia

Enborren gainetik errekatxoa gurutzatu

Enbor eta adar asko lurretik, errekatxoa hazita etorri ezkero Kontuz!!!
Bidegurutzea

Eskubitik jetsiera

Lepoa

Ezkainko mendi lepoa, harrespillak

Bidegurutzea

Ezkerretik belar senda ehiz puestoen ondotik

Bidegurutzea

Ezkerretik Ezkurra/ Eskubi-ezkerra Ezkurra errekara

Bidegurutzea

Ezkerretik gorantz pista utzi eta marka gorriak jarraitu

Bidegurutzea

Ezkerrretik Ezkurrara

Bidegunea

Ezkurra

Ibaia

Ezkurra erreka

Ikuspegia

Ezkurra errekaren sakanara jeisteko bidea

Bidegunea

Ezkurra errekaren senda

Bidegunea

Ezkurra eta Eratsun arteko muga-Langa

Bidegurutzea

Ezkurra mendatearen errepidea NA-170

Aparkalekua

Frontoia-aparkalekua

Ezkurra
Zuhaitza

Gaztainondoa

Bidegurutzea

Herriaren mendialdeko irteera

Ikuspegia

Idoiako jetsiera otadietatik zehar

Gailurra

Idoia 1057 m

Gailurra

Ipar gailurra Orrotako gaina

Gailurra

Irakurri 1142 m

Gailurra

Arriurdiñeta 1059 m

Bidegurutzea

Iruñarri antenako pista eta Orrotako gainaren bidea

Lepoa

Iruñarri mendi lepoa

Hondakin arkeologikoak

Iruñarri tumulua

Bidegurutzea

Iruñarriko senda utzi 900m ko kotaren bila

Bidegunea

Jetsierako bidegunea, baserriak

Zuhaitza

Kota 900 m

Pagadian sartu eta ehiz puestoaren azpitik 1,5 km zeharkaldiaren hasiera.
Lepoa

Zelaitxoko-Orrotako Gaina mendi lepoa

Lepoa

Mendi lepoa Munoaundi

Hondakin arkeologikoak

Iruñarriko zutarria

Gailurra

Munoaundi 1051m

Hondakin arkeologikoak

Olegi Erdi harrespilak

Gailurra

Olegiko Gaina 1064m

Olegiko Gaina 1064m
Hondakin arkeologikoak

Olegiko mendi lepoa megalitoak

Gailurra

Orrotako Gaina 935m

Orrotako Gaina 935m
Zuhaitza

Pagadia

Ikuspegia

Pagaditik irteera

Ikuspegia

Panoramika Ezkurra

Bidegurutzea

Pista gurutzatu

Aintzira

Putzua

Eraikin erlijiosoa

Santi Gurutze baseliza NA-170 errepidea

Ermita de la Santa Cruz
Gailurra

Soingo Gaina 1039m

Bidegurutzea

Txabola

Gailurra

Zelaitxoko Kaskoa 1026m

Kokapenaren inguruko iritzi eta galderak

    Nahi izanez gero edo ibilbide hau