Iraupena  7 ordu 41 minutu

Koordenatuak 3129

Noiz igoa 11 de diciembre de 2018

Noiz egina diciembre 2018

-
-
873 m
407 m
0
7,8
16
31,26 km

Ikusita 154 aldiz, jaitsita 5 aldiz

Nondik gertu: Ermitagaña, Navarra (España)

Gaurko txangoa Iruñatik beretik aterata eta Ezkaba mendira igo ondoren, handik GR225 zati bat burutu, sorauren herritik gertu arte, eta ondoren Ulzama ibaiko pasealekutik berriz ere Iruña arte. Ibilbide luzea, 31 km baino apur bat gehiago, baina egingarria. Zazpi ordu eta erdi pasatxo eman ditut distatzia hori burutzeko. Irabazitako altuera 840 m ingurukoa izan delarik.

Maiz kanpora joaten gara ibilbide luzeak burutzeko asmoz, baina bertatik ere antolatu ditzakegu ibilbide polit eta luzeak. Ezkaba mendira igo eta gotorlekuari buelta eman ondoren, 1938. urteko maiatzaren 22an izandako ihesaldiaren omenez sorturiko GR 225aren kilometro batzuk, ez da aurreneko etapa osoa betetzen, egiteko asmoz sorturiko txangoa da.

Ohikoa den moduan ondarea, historia eta natura uztartzen ahalegindu naiz ibilbide honetan ere. Hortaz, zenbait eliza eta bereziki ertaroko zubi batzuk bisitatzeaz gain, ibai ertzeetako paisaiak ezagutzeko beta daukagu gaurkoan.



Ibilbidea eta altimetria







Irteera Donibane auzoan izan da gaurkoan ere, bertatik Ezkaba mendia arras ongi ikusten bai da.







Biurdanako parkera jaitsi eta ibaia oinezko zubi berritik zeharkatuko dut.











Tren geltokira hurbildu eta Cuatrovientosen errepidea zeharkatu eta trenbideen gainetik igarota,



Paberdom parkera iritsi



eta bertatik Usainen parkera joan,







trenbideak berriz oinezko zubitik igarotzeko.







Pasalekutik aurrera jarraituz Artika baino lehenago dagoen ingurubidearen gaineko zubira bideratuz.







Arika herriko goiko aldean errepidea ezkerretik utzi eta Alfontso XII gotorlekura eramaten duen bidea hartuko dut.







Egun hainbat ibilbide eta markak topatzen ditugu parke honetan, baina zuzenean igotzeko, aurreneko bidegurutzean zuzen, azpaldiko bidetik jarraitzea erabakitzen dut.



Gorago errepidera aterako gara eta metro gutxi batzuk ezkerretik egin ondoren, eskuinetik abiatzen den bidexka hartuko dut.







Bidea basoan barna doa, eta gorago berriz ere errepidera aterako da.







Hau zeharkatu eta berriz ere bidea jarraituz, Ezkaba mendiko gailurrera hurbilduko gara. Goiko aldean bidegurutze bat izango da, eta Gotorlekuko ate nagusira iristeko, eskuin aldetik igotzen jarraitu beharra dago.











Errepidetik ate nagusira gerturatuko naiz, ihesaldiaren hasierako puntura hurbiltzeko. Bertze sarrera honetan ihesaldiaren bi aurren etapak ikusgai dituzue. http://mendikosterak.blogspot.com/2017/10/ezkabako-ihesaldia-gr-225-bat.html









Gotorlekuaren inguruko informazio hau eskaintzen zaigu Nafarroako obi edo fosen mapan.

"La construcción del Fuerte de Alfonso XII o más conocido como Fuerte de San Cristóbal, se inicia a finales del s XIX durante el reinado de este monarca y después de la última guerra carlista, para la protección de Pamplona. Nunca llegó a usarse con estos fines pues al concluir los trabajos ya en el siglo XX, había perdido su valor estratégico ante los avances de la tecnología militar, sobre todo por la aparición de la aviación. La fortificación fue reconvertida y utilizada como penal desde 1934 hasta 1945. La falta de higiene en la cárcel provocó numerosas denuncias exigiendo su cierre como tal. Con la llegada al poder del Frente Popular en febrero de 1936 se decreta una amnistía para los 400 presos que había en ese momento. La cárcel se vació pero en julio de 1936 comenzó a llenarse tras el levantamiento militar llegando a albergar más de 2.000 presos. Las condiciones de insalubridad llevaron a la muerte de unos 300 presos que fueron enterrados en los cementerios de la periferia del Fuerte, hasta que en 1942, ante las protestas de los pueblos, se construyó un cementerio propio en la ladera norte del monte, conocido posteriormente como el "Cementerio de las Botellas". No sólo hubo muertos a causa de las duras condiciones a las que estaban expuestos, también hay constancia de diversos asesinatos tras la "puesta en libertad" y por "traumatismo". Este es el caso de Constantino Cerdán, vecino de Azagra y Diputado por el PRRS desde 1933, que murió fusilado en la misma puerta del Fuerte de San Cristóbal. El 21 de octubre de 1936 fue fusilado Robustiano Zubiat, en el mismo lugar. El 24 de febrero de 1937 le llegó el turno a Isaac Indurain, alcalde republicano. Días más tarde morían en el mismo lugar Romualdo Moriones, Juan Mangado y Javier Rocafort. Otro capítulo que pasó a la historia es la famosa Fuga del Fuerte ocurrida el 22 de mayo de 1938. Por aquellas fechas se contaban 2.487 presos, la mayoría dirigentes políticos, sindicales y militantes de izquierdas. Treinta de ellos fueron los artífices de esta fuga. A la hora de la cena, cuando había más dispersión de los guardias, los reclusos desarmaron a los guardias y en poco menos de media hora, consiguieron tomar el fuerte. Un soldado, que percibió lo que estaba ocurriendo bajó a Pamplona y dio la voz de alarma. Los camiones con los refuerzos no tardaron en llegar. Muchos presos desistieron de la fuga, quedándose en el penal un total de 1.692 prisioneros. Se fugaron, por tanto, 795 de los detenidos. La mayoría de ellos estaban desorientados, iban mal calzados, estaban desnutridos y carecían de un plan de huída. El mismo día 23 fueron detenidos 259 evadidos; el día 24 ya eran 445 y el número siguió aumentando los días siguientes. El último fue capturado el 14 de agosto, tres meses después, siendo apodado "Tarzán", por aguantar tanto tiempo sólo en el monte. De los 795 fugados, 585 volvieron al fuerte. El resto, salvo tres que consiguieron llegar hasta Francia, murieron en el intento. Se identificaron 187 cadáveres a los que habría que añadir 24 muertos más sin identificar, que podrían ser del Fuerte o estar escondidos por el monte para cruzar a Francia. La mayor parte murieron en los pueblos y montes que se encuentran entre el Fuerte y la frontera: Ezcabarte, Oláibar, Esteribar, Baztán... aunque figuren casi todos registrados como fallecidos en Ansoáin. De los capturados, 16 fueron sometidos a juicio acusados de ser cabecillas, uno fue internado en el manicomio de Pamplona y 14 de ellos fueron condenados a muerte y fusilados en la Vuelta del Castillo, detrás de la Ciudadela, el 8 de septiembre de ese mismo año. En la fuga murieron principalmente presos de Pontevedra, Valladolid y Segovia. Anualmente se realiza un homenaje a las víctimas de la Fuga del Fuerte. En el año 1988, con motivo del 50 aniversario del suceso, se erigió un monumento en recuerdo de todos los que allí murieron. El monumento fue destruido en el año 2009.
GEHIAGO IRAKURTZEKO: https://mendikosterak.blogspot.com/2018/12/iruna-ezkaba-sorauren-iruna.html
Bidegunea

Abiapuntua

Donibane auzoan abiapuntua du gaurko txangoak
Zubia

Biurdanako zubia

Biurdanako parkean dagoen oinezkoen zubia.
Bidegurutzea

Cuatrovientos

Errepidea zeharkatzeko zebra pasabidea
Bidegurutzea

Bidegurutze 01 Ezkerretara

Gotorlekua igotzeko bidea puntu honetan hasten da. Errepidea utzi eta ezkerretara.
Bidegurutzea

Bidegurutze 03 Eskuin

Errepidea eskuinetik utzi igoerako bidea hartzeko.
Bidegurutzea

Bidegurutze 04 Eskuin

Gotorlekuaren atera iristeko eskuineko pista edo bide zabaletik igo beharra dago.
Bidegurutzea

Bidegurutze 14 Ezker

Ibai ertzeko pasabidea hartzeko ezkerretik segi.
Bidegurutzea

Azozerako Errepidea

Errepidea zeharkatu eta zuzen jarraitu.
Bidegurutzea

Bidegurutze 15 Ezker

Tuneletik igaro eta ezkerretik errepidera igo. Bertan zubia zeharkatzeko.
Bidegurutzea

Bidegurutze 16 Ezker

Ultzama ibaia berriz zeharkatu eta ezkerretik bidea jarraitu.
Bidegunea

ATAKA 2

Pista honetan ere bertze ataka bat gainditu behar da.
Bidegunea

ATAKA 1

Pistaren erdian ataka edo metalezko atea gainditu behar da.
Bidegunea

ATARRABIA

Atarrabiako herria
Eraikin erlijiosoa

ORRIOko eliza

Orrio herriko eliza.
Eraikin erlijiosoa

SORAURENeko Eliza

Sorauren herriko eliza.
Bidegunea

Errepidea Orrion

Herria gurutzatzen duen errepidea zeharkatu eta zuzen jarraitu
Bidegunea

Errepidea 1

Errepidea gurutzatu beharreko aurren aldia. Errepidera irten eta metro batzuk ezkerretik igo bidegurutzearekin topo egin arte.
Bidegunea

Errepide 2

Bigarrenez errepidea zeharkatu. Oraingoan zuzenean ikusgai dugu bidearen jarraipena.
Bidegunea

Ezkabarteko errepidea

Ezkaba kanpinaren aldamenean errepidera atera eta ezkerretik zubia igaro.
Bidegunea

Belosoko aldapako errepidea

Errepidea bertan zeharkatu
Bidegunea

Eskailerak Donibane

Donibanera igotzeko eskailerak. Tuneletik irten eta ezkerretara daude.
Bidegunea

Eskailerak

Gotorleku berria eta zaharraren arteko eraikineko lubakietara jaisteko eskailerak.
Gailurra

Ezkaba mendia

Erpin geodesikoa gotorlekuaren barruan dagoenez, aparkaleku honen goiko aldean paratu izan da buzoia.
Bidegurutzea

Bidegurutze 02 Zuzen

Laburbide bezala zuzenean jarraitu, bide zaharretik.
Bidegurutzea

Bidegurutze 05 Eskuin

Gotorlekua utzi eta eskuinetik jaisten hasi.
Bidegurutzea

Bidegurutze 06 Eskuin

GR 225a jarraitzeko eskuin aldeko pista hartu beharra dago.
Bidegurutzea

Bidegurutze 07 Ezker

Ezkerreko pista hartu puntu honetan, Garruesera bideratzeko.
Bidegurutzea

Bidegurutze 08 Ezker

Errepidera atera baino lehenago ezkerreko pista jarraitu, hilerrira doana.
Bidegurutzea

Bidegurutze 09 Ezker

Herritik atera eta ezkerreko pistatik jarraitu.
Bidegurutzea

Bidegurutze 10 Eskuin

Errekatxoa gainditu gabe, ertze honetatik igotzen den pistatik segi.
Bidegurutzea

Bidegurutze 11 Ezker

Mendatera igo eta jaisten hasterakoan ezkerreko pista hartu.
Bidegurutzea

Bidegurutze 12 Eskuin

Eskuineko pistatik jaisten jarraitu.
Bidegurutzea

Bidegurutze 13 Eskuin

Bertan utziko dugu GR 225a. Eskuinetik abiatu Sorauren herrirantz.
Bidegunea

GARRUES

Garrues herria.
Monumentua

Alfontso XII gotorlekua

Gotorlekuaren ate nagusia.
Bidegunea

Garrueseko hilerria

Herriko hilerria. Bertatik gertu fosa bat dago.
Iturria

ITURRI ORRIO

Iturri monumentala herriaren sarreran dago.
Iturria

ITURRIa

Psalekuan topatuko dugun iturrietako bat.
Bidegunea

KOMUNAK

Bidean topatuko ditugun komun publikoak.
Parkea

PABERDOM

Paberdom parkea
Zubia

PLAZOLA zubia

Plazaoloa trenbidearen zubia.
Eraikin erlijiosoa

ARREko Trinitatea

Arreko Trinitate eliza.
Parkea

USAIN

Usain parkea
Zubia

Ingurubideko zubia

Oinezkoentzako ingurubidearen gaineko zubitik Artika herrira iritsiko gara.
Zubia

Tren bide gaineko zurezko zubia

Trenbideak zeharkatzeko Usain parkean dagoen zubia.
Zubia

ZUBI ARRE

Arre herriko zubi zaharra.
Bidegunea

ZUBI SORAUREN

Sorauren herriko zubi zaharra.
Zubia

ZUBI TRINIDATATE ARRE

Arreko Trinitateko zubia.
Zubia

ZUBI MAGDALENA

Magdalenako zubia.

Kokapenaren inguruko iritzi eta galderak

    Nahi izanez gero edo ibilbide hau