Denbora  4 ordu 6 minutu

Koordenatuak 1024

Noiz igoa 27 de enero de 2020

Noiz egina enero 2020

-
-
696 m
510 m
0
2,7
5,3
10,66 km

Bisitak 63, kokapena 0

Nondik gertu Otano, Navarra (España)

OSORIK IRAKURTZEKO:
https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Sarrera honetan aragoiko Donajakue bideko Yarnoz herritik Tiebaserako tartea aurkeztuko dut. Gerendiain herrian Diablozulo koba bisitatzera igoko gara eta bukaeran Tiebaseko gazteluaren aurriak aztertuko ditugu.

Ibilbidea 10 kilometro baino apur bat gehiagokoa eta desnibel gutxikoa izanik, erosoa eta erraza da.



Ibilbidea eta altimetria.







Ibilbidearen hasiera Yarnozeko herrian dugu. Dorrearen azpiko aparkalekuan kotxea utzi eta dena prestatu ondoren abiatuko gara.

Yarnoz herrian dorretxea nabarmentzen da. 1949. urtean IKO (Interes kulturaleko Ondasuna) aldarrikatua. Auñamendi entziklopediak halako informazioa eskaintzen digu:

"Iharnotzeko jaunaren dorrea zortzi metrotako aldea duen oinplano karratuko bloke exentua da. Bost solairu ditu gehi adarbeari dagokiona, 15 metrotako altuerarekin osotara. Eraikinari egonkortasuna emateko pentsatua dagoen estereobato trinko baten gainean altxatu zen, eta gaur egun nahiko higatua dauden harlanduez egin zuten, dorrearen erdialdean material aldaketa bat sumatzen delarik. Lehengo bi solairuak itsuak dira, nahiz eta azken eraberritze-lanetan erdi-aroko jatorrizko bao baten zabaltzetik sortua izan ahal zen ate jaso bat kendu zuten. Honetaz aparte, bigarren solairuan ate jaso dintelatu bat dago. Hona iristeko zerubia edota zurezko patina erabili beharko zuten. Bestalde, dorreak oso ongi eginiko gezi-leihoak ditu, tiro egiteko zirrikitu mehe eta luzearekin, frantziar kastellologiako eredu hoberenak jarraituz. Lehentasun duen baoen kokapena aurrealde bakoitzean 0-0-2-2-2koa da, oso erregularra, baina barnealdeari oso argiztapen eskasa eta irregularra emango ziona. Adarbeari dagokionez, gaztelubegiei eusteko mentsulak kontserbatu dira, baita parapetoaren zati bat ere, merloiak soilik falta direlarik. Zentzu honetan, penagarria da benetan azken errestaurazioan jarraitutako irizpidea, hain arrasto garbiak zituen adarbea ez baita berreraiki, eta honen ordez erabat desegokia den lau isurialdeko teilatua paratu dutelako, dorrearen izaera defentsiboa kontutan hartu gabe.

Bere kokapen onuragarriari esker, dorretik bailararen eta Done Jakue Bidearen oso kontrol eraginkorra ezarri ahal izango zen, eta seinaleak jaso ahalko ziren beste dorre, jauregi eta gazteluetatik. Iharnotzeko dorrea "Cabo de Armería" jauregien zerrendan zegoen, eta Nafarroako Erresumako Armeria Liburuan dago, 586. zenbakiarekin. Bestalde, eta Iharnotz XII. menderako dokumentatua agertzen den arren, oraingo dorre hau Lope de Yárnoz jaunak eraiki zuen ziur aski. Zaldun hau 1394 eta 1404 urteen artean dokumentatua dago, eta haren kronologia bat dator hain antzekoa den Aiantzeko dorrearekin ere. Lope de Yárnoz Karlos II.aren ohorezko ezkutaria izan zen, eta Rodrigo de Uriz erret txanbelanaren hilondoko alaba zen María de Urizekin ezkondu zen. Lope de Yárnoz Sizilian hil zen Nafarroako Blanka infantaren zerbitzuan."











Aldapa gora jarraitu eta elizara iritsiko gara. Elizaren inguruko informazioa:

"Iglesia parroquial de La Natividad de Nuestra Señora. Es un templo de origen medieval, formado por una sola nave rectangular, de cabecera plana. Se cubre por bóvedas de crucería en los tramos últimos y de terceletes en el del presbiterio. La portada se abre en el muro del Evangelio, protegida por un atrio cubierto. En el interior, el retablo mayor, renacentista, dorado y policromado, está constituido por un solo cuerpo de líneas rectas, que enmarca una pintura con la escena de la Natividad de la Virgen."











 Herritik irteteko eskuineko bidea jarraituko dugu. Bertatik eliza eta dorretxea ederki ikusten dira.



 Donajakue bide estutik segitu, Otano herrira iristeko.















 Otano herriko goiko partetik igaroko gara.



 Bidea aurrera segi.



 Bidearen erdian ataka edo portillo bat topatuko dugu.







 Ezpuruneko jauntxerrira iritsi aurretik, pista batekin topo egingo dugu. Ezkerretik gora jarraitu beharko dugu.



 EZPERUN Gran enciclopediatik bilduta:

Lugar del valle de Elorz, coto redondo de propiedad particular y antiguo señorío en la Cuenca de Pamplona y Merindad de Sangüesa. Emplazado al pie de la Sierra de Alaiz, a 537 metros de altitud, en la orilla izquierda del barranco San Andrés, afluente del río Elorz.

Su historia principal es la de Elorz*, de cuyo valle forma parte; era lugar de señorío y por tanto tenía administración peculiar, si bien en 1802 sus nueve casas con 72 almas se gobernaban como los realengos del valle, por el diputado del valle mismo y por los regidores que elegían los vecinos del lugar.

Palacio

Aparece como de cabo de armería en la nómina oficial del Reino, y en el rolde de remisionados de cuarteles hecho por el tesorero el año 1513. Su poseedor don Martín Sebastián de Donamaría pleiteó en 1696 contra el fiscal y en 1702 contra el valle de Elorz por cuestión de cuarteles. Nuevos pleitos por el mismo motivo siguieron don Martín José de Donamaría en 1746 y don Francisco Javier de Donamaría y San Juan en 1782. Según el Libro de Armería, en el siglo XVI el escudo era de azur con dos lobos de plata; bordura de gules con diez aspas o sotueres de oro.



 Pistatik gora, harrobi batzuetara iritsiko gara. Alaitzeko maldetan dauden askotariko batzuetara.







 Ezpruneko elizaren goiko aldea.



 Puntu honetan pista utzi beharko dugu eta zuzenean abiatzen den bidera igaro.



 Apur bat aurrerago, Bordatxar toponimoa duen eremura iritsiko gara, eta bere erranahia agerikoa da, bertan borda edo eraikin baten aurriak topatuko ditugu eta.



 Alaitzeko magaletatik urrengo herrira hurbilduko gara.



 Gerendiain herrira sartzean, igerileku txiki bat topatuko dugu, iturriaren bertze aldean.







 Herria oso apainduta eta txukun topatu dugu.



 Gerendiain herria eta bere elizaren inguruko informaziao Auñamendi entziklopediatik bilduta:

"El pueblo de Guerendiáin se sitúa en la ladera norte de la Sierra de Alaitz y su caserío se agrupa en torno a la iglesia, que se eleva en lo más alto del pueblo. Predominan en sus construcciones los bloques horizontales de sillarejo, algunos en muy mal estado, sobresaliendo entre todas un edificio adosado a la iglesia, de sillarejo con sillar en vanos y esquinales y con tres niveles de altura.

La parroquia de San Juan Bautista sobresale en la parte alta del pueblo presentándose como un edificio con posible origen medieval pero muy reformado durante el siglo XVI. Presenta nave única de tres tramos y cabecera circular, cubierta por bóveda de cañón sostenida por fajones de sección rectangular que apoyan en ménsulas semicirculares con decoración de bolas, dentellones y boceles. Una imposta de dentellones recorre todo el perímetro de la iglesia. La sacristía es una estancia irregular cubierta con bóveda de cañón adosada a la cabecera por el lado de la epístola.

Al exterior, aunque parcialmente oculta por dos construcciones, la iglesia se presenta como una construcción en sillarejo con un recrecimiento de ladrillo que afecta principalmente a la torre, situada sobre el tramo de los pies. La puerta de entrada es del siglo XVI en forma de medio punto con la rosca moldurada, entre contrafuertes y cobijada por un pórtico moderno sustentado por cuatro columnas ochavadas. El volumen de sillarejo de la sacristía se adosa al pórtico que enlaza con el ábside semicircular de la cabecera, sustentado por dos contrafuertes que combinan sillarejo en su parte inferior y ladrillo en su parte superior."




parquing

Yarnoz

Yarnoz herrian dugu abiapuntua. Dorretxearen azpian aparkalekua dago.
Intersection

Bidegurutzea

Diablozulora igotzeko ezkerretik segi. Itzuleran eskuinetik beherat jarraituko dugularik.
Intersection

Bidegurutze 04 Zuzen

Errepidea gurutzatu eta pistatik zuzen segi.
Waypoint

Bordatxar

Borda baten aurriak.
Erlijio-eraikina

Gerendianeko eliza

Gerendiain herriko eliza. Informazio gehiago: https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Erlijio-eraikina

Asunción eliza Yarnoz

Yarnoz herriko eliza Asunción adbokazioa du. Informazio gehiago: https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Waypoint

Bidegurutze 01 ezker

Errepide zati batetara atera eta ezkerretik gora jarraitu.
Intersection

Bidegurutze 01 Zuzen

Pista utzi eta eskuinetik edo zuzen abiatzen den bidera pasa.
Intersection

Bidegurutze 02 Zuzen

Polikiroldegira iritsi eta bertan pista bukatzen denez, zuzen jarraitu bidetik.
Intersection

Bidegurutze 03 Ezker

Ezkerretik doan bidetik segi.
Waypoint

HARROBI

Ezpurun herrian dauden harrobi zaharrak.
fuente

ITURRI Gerendiain

Gerendiain herriko iturri zaharra.
Waypoint

Ezpurun

Ezpurun herria edo jauntxerria. Informazio gehiago: https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Haitzuloa

Diablozulo KOBA

Diablozulo koba. Informazio gehiago: https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Intersection

Pista Ezker

Pistara atera eta ezkerretik jarraitu.
Intersection

Pista Zeharkatu

Pista zeharkatu eta bidetik jarraitu.
Waypoint

Ataka

Bidean topatuko dugun ataka.
Gaztelua

TIEBASeko gaztelua

Tiebaseko gazteluaren aurriak. Informazio gehiago: https://mendikosterak.blogspot.com/2020/01/yarnozetik-tiebasera-diablozulo.html
Waypoint

Otano ur biltegia

Otano herriko goiko partetik igaroko gara. Ur-biltegitik

Kokapenaren inguruko iritzi eta galderak

    Nahi izanezkero edo ibilbide hau